CAMBO

Provincia:   A Coruña	Concello: Irixoa	Parroquia: Ambroa			Aldea / Barrio / Lugar: Os Chaos
Nome do alumn@: Ángel Seijas Abeal			Curso:  1º de ESO	Data da recollida:25-10-2013
Nome d@ informante:			Idade:13	Relación c@ alumn@:

VERBA: Cambo.                                                                                                                                         CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: Substantivo masculino.

FONÉTICA: Cambo.

SIGNIFICADO: Ferramenta en forma de vara de madeira cun gancho de ferro na punta para enganchar as froitas das árbores.                                                                                                                                 

FRASE DE EXEMPLO: Collín o cambo para poder chegar ás mazás máis altas. 

CRIBO

Provincia:   A Coruña	Concello: Monfero	Parroquia: Val Xestoso			Aldea / Barrio / Lugar: Rubeiras
Nome do alumn@: Ana González Fernández			Curso:  1º de ESO	Data da recollida: 20-11-2013
Nome d@ informante: Ascensino Fernández Pena			Idade:78	Relación c@ alumn@: Avó

VERBA: Cribo

CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: substantivo, masculino.

FONÉTICA: cribo

SIGNIFICADO: Obxecto que se usaba para sacarlle o po e os anacos que non fosen cereais, aos cereais.

FRASE DE EXEMPLO: Utilicei o cribo para limpar o millo.

CAUSAS DO DESUSO: A chegada da maquinaria.

SINÓNIMOS: Peneira

TRADUCIÓN: castelán: cedazo; inglés, pepper; catalán, crivello; francés, crible; 

IMAXES:

CANADA

Provincia:   A Coruña	Concello:  Irixoa	Parroquia: Ambroa			Aldea / Barrio / Lugar: Vilar da Viña
Nome do alumn@: Alba Rodríguez Purriños			Curso:  1º de ESO	Data da recollida: 29 de outubro de 2013
Nome d@ informante: Carmen Vidal Espiñeira			Idade: 73	Relación c@ alumn@: Avoa

VERBA: Canada

CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: Substantivo feminino

FONÉTICA: Canada

SIGNIFICADO: Recipiente con furadiños para facer queixos

FRASE DE EXEMPLO: Rompeu a canada mentres facía o queixo.

CAUSAS DO DESUSO: Séguese a usar o obxecto, pero o nome perdeuse.

SINÓNIMOS: canado

TRADUCIÓN: Castelán, canada

IMAXES:

Similar a esta:

CHAVELLA

Provincia:   A Coruña	Concello: Irixoa	Parroquia: Coruxou			Aldea / Barrio / Lugar: Lamela
Nome do alumn@: Ana Pena Freire			Curso:  1º de ESO	Data da recollida: 25-10-13
Nome d@ informante: Mª Cármen			Idade:56	Relación c@ alumn@: avoa

VERBA: Chavella

CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: Substantivo feminino.

FONÉTICA: Chavella

SIGNIFICADO: Peza de madeira que se metía para tirar do carro das vacas.

FRASE DE EXEMPLO: Miña nai viu unha vez una chavella na casa de meus bisavós.

CAUSAS DO DESUSO: A aparición dos tractores e das máquinas eléctricas.

IMAXES:

CATRE

Provincia:   A Coruña	Concello: Irixoa	Parroquia: Coruxou			Aldea / Barrio / Lugar: Lamela
Nome do alumn@: Ana Pena Freire			Curso:  1º de ESO	Data da recollida: 15-10-12
Nome d@ informante: Mª Carmen			Idade:57	Relación c@ alumn@: avoa

VERBA: Catre

CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: substantivo masculino.

FONÉTICA: catre

SIGNIFICADO: Un metálico (o somier que había antes) con pés de madeira que se lle podían recoller; moi parecido ao que seria hoxe unha cama abatible.

FRASE DE EXEMPLO: Na casa de meus tíos aínda conservan un catre, a meu padriño tráelle moitos recordos bos.

CAUSAS DO DESUSO: Os somieres metálicos.

IMAXES:

CUNQUEIRO

Provincia:   A Coruña	Concello: Irixoa	Parroquia: Ambroa			Aldea / Barrio / Lugar: Airoa
Nome do alumn@: Raúl Rodríguez Fernández			Curso:  1º de ESO	Data da recollida: 13 de outubro de 2013
Nome d@ informante: Isidro Fernández			Idade: 65	Relación c@ alumn@: Avó

VERBA: Cunqueiro

CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: Substantivo masculino.

FONÉTICA: cunqueiro

SIGNIFICADO: Moble situado na cociña onde se gardan as cuncas.

FRASE DE EXEMPLO: O  meu  irmán colocaba as cuncas no cunqueiro.

CAUSAS DO DESUSO: Hoxe en día nas cociñas, hai outros mobles máis modernos.

FAMILIA: cunca.

CANGALLA

Provincia:   A Coruña	Concello: Irixoa	Parroquia: Ambroa			Aldea / Barrio / Lugar: Vilar da Viña
Nome do alumn@: Alba Rodríguez Purriños			Curso:  1º de ESO	Data da recollida: 25 de outubro de 2013
Nome d@ informante: Carmen Vidal Espiñeira			Idade: 73	Relación c@ alumn@: Avoa

VERBA: Cangalla

CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: Substantivo masculino

FONÉTICA: Cangalla

SIGNIFICADO: Oco no que se lle mete a cabeza á vaca, no xugo.

FRASE DE EXEMPLO: Á vaca non lle collía a cabeza na cangalla.

CAUSAS DO DESUSO: Xa non se utilizan os carros nin os xugos.

SINÓNIMOS: cancil, cangalleira, chancil.

TRADUCIÓN: Castelán, cangalla

CABEZALLA

Provincia:   A Coruña	Concello: Irixoa	Parroquia: Ambroa			Aldea / Barrio / Lugar: Vilar da Viña
Nome do alumn@: Alba Rodríguez Purriños			Curso:  1º de ESO	Data da recollida: 25 de outubro de 2013
Nome d@ informante: Carmen Vidal Espiñeira			Idade: 73	Relación c@ alumn@: Avoa

VERBA: Cabezalla

CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: Substantivo feminino.

FONÉTICA: Cabezalla

SIGNIFICADO: Pau que se utilizaba para mover o carro.

FRASE DE EXEMPLO: Rompeume a cabezalla do carro dos bois.

CAUSAS DO DESUSO: Hoxe en día xa non se utilizan carros, debido aos novos aparellos de labranza.

SINÓNIMOS: Boatalla, cabezallo, cabezoalla.

TRADUCIÓN: Castelán, timón; Catalán, timó; Inglés, ruddler; Francés, gouvernail.

IMAXES:

CRABUÑAR

Provincia:   A Coruña	Concello: Monfero	Parroquia: San Fiz			Aldea / Barrio / Lugar: Fraemelle
Nome do alumn@: Iván Deive Martínez			Curso:  1º de ESO	Data da recollida: 13/11/2013
Nome d@ informante: Erea Fernández Lence			Idade: 14	Relación c@ alumn@: Compañeira

VERBA: Cravuñar

CLASIFICACIÓN GRAMATICAL: Verbo

FONÉTICA: Cravuñar

SIGNIFICADO: Estirarlle a folla de corte á gadaña para así afiala.

FRASE DE EXEMPLO:  Vou cravuñar a gadaña, que agora xa está gastada e corta mal.

CAUSAS DO DESUSO: Porque agora xa non se utiliza moito a gadaña.

FAMILIA: Cravuño/a.

IMAXES: